مقدمه: بيماري لپتوسپيروز كه در ايران به " تب شاليزار " معروف است، بيماري عفوني مشترك بين انسان و حيوانات است كه در كشورما اولين مورد وقوع آن در سال 1335 در انسان در استان گيلان گزارش شد. امروزه اين بيماري يكي از بيماريهاي مهم مشترك بين انسان و دام در جهان محسوب ميشود و در تمام كره زمين جز قطبشمال و جنوب ديده شده است. با اينهمه بيماري بيشتر در مناطقي كه داراي بارندگي بالا هستند و مناطق گرم و حارهاي و زمينهاي گلي و كنار درياچهها و ماندآبها اتفاق ميافتد. در ايران نيز بيماري همچنانكه از نام آن پيداست در افرادي كه در شاليزارها كار ميكنند بيماري شناخته شده است. در دامها نيز بيماري در نقاط مختلف كشور ديده ميشود و گاهي همهگيريهاي آن خسارات قابل توجهي به دامها و دامداريها وارد ميكند. وقوع بيماري در دامها معمولا بعد از بارندگيهاي شديد و آبگرفتگي مراتع و دامداريها اتفاق ميافتد. عامل بيماري لپتوسپيروز چيست؟ عامل مولد بيماري لپتوسپيروز باكتري خميده از جنس لپتوسپيرا ميباشد. بيماري در چه شرايط محيطي بيشتر ديده مي شود؟ درجه حرارت محيط بين 7 و 36 درجه سانتيگراد،PH حدود 8-6 و زمين هاي گل آلود با زه كشي ناقص همچنين افزايش ناگهاني درجه حرارت محيط توأم با افزايش نزولات آسماني و ايجاد سيلاب هاي فصلي شرايط مساعد براي وقوع بيماري هستند. چه حيواناتي ممكن است به عامل بيماري را در بدن خود رشد و تكثير نمايند و يا مبتلا به بيماري شوند؟ حدود 165 گونه از پستانداران به بيماري حساس هستند و تمام اين حيوانات و انسان مي توانند به عنوان ميزبان و يا مخزن بيماري عمل كنند، اما مخزن نهايي و ميزبان قطعي لپتوسپيروز جوندگان بخصوص موش ها هستند. نشانه هاي باليني بيماري در حيوانات چيست؟ علايم عمومي بيماريها مانند بيحالي، عدم تمايل به حركت و بياشتهايي در اين بيماري نيز ديده ميشود. زردي (يرقان) و خونشاش از علايم مهم بيماري در دامها محسوب ميگردد. در دامهاي شيري ممكن است رنگ شير تغيير پيدا كند و رنگ آن زرد شود يا لختههاي خون در آن ديده شود. در دامهاي آبستن ممكن است سقط جنين رخ دهد. نشانه هاي بيماري در انسان چيست؟ نشانه هاي باليني بيماري در انسان گسترده است و ممكن است شامل تببالا، لرز، سردرد، درد ماهيچهاي، استفراغ، يرقان، قرمزشدن چشمها، درد شكم، اسهال و دانههاي پوستي باشد. در ايران بيماري در دامها در كجا ديده ميشود؟ همچنانكه گفته شد بيماري در همه نقاط كشور به صورت انفرادي ديده ميشود. اما گاهي همهگيري نيز اتفاق ميافتد. مثلا همهگيري بيماري در تالاب حله در استان بوشهر بعد از بارندگيهاي شديد سال 1382 باعث تلفات بيش از 500 راس گوسفند، بز و گاو گرديد. بيماري در سال 1383 در كشت و صنعت مغان 70 راس گوساله را تلف كرد. در سال 1379 بيماري در روستاي قلعهجوق زنجان باعث تلفات بيش از 100 زاس گوسفند و بز شده بود. تلفات گوسفند در اثر لپتوسپيروز در تالاب حله در سال 1382 زردي(يرقان) در اثر لپتوسپيروز (گوسفند، تالاب حله) راههاي پيشگيري از لپتوسپيروز چيست؟ جلوگيري از ايجاد فاضلاب در محل زندگي دامها و خشك نمودن آنها از مهمترين راههاي جلوگيري از بيماري و انتشار آن است. همچنين بايد از چراي دامها در مراتع باتلاقي كه با ادرار دامهاي بيمار يا جوندگان آلوده شده است جلوگيري شود و از تماس جوندگان با منابع غذائي وانبار هاي علوفه و آلودگي مواد غذايي با ادرار و مواد دفعي آنها پيشگيري گردد. بايد دامهاي تلف شده و جفت و جنين دامهاي بيماري به خوبي دفن شده و يا از بين برده شوند تا باعث آلودگي محيط و منابع غذايي و آب نشوند. البته براي جلوگيري از بيماري واكسن هم ميتواند استفاده شود كه بايد از سويههاي محلي باكتري تهيه گردد. تلفات گوساله در اثر ابتلا به لپتوسپيروز در ميرجاوه به علت ايجاد فاضلاب در محل نگهداري دامها.(1390) بيماري لپتوسپيروز با كداميك از بيماريها ممكن است اشتباه شود؟ به علت خونشاش و تلفات زياد در هنگام همهگيريها ممكن است لپتوسپيروز با بيماري شاربن (سياهزخم) اشتباه شود. بعد از تلفات از منافذ بدن لاشههاي لپتوسپيروزي نيز خون جاري ميشود كه نبايد با شاربن اشتباه شود. خون جاري در لاشه هاي شاربني غليظ و قيري رنگ است.
Dr. Rezazadeh veterinary pharmacy